Küre Dedektifi
Yıldırım Bayezid

ANKARA 1402

Yıldırım Bayezid: dosyayı sen yönet

Yıldırım Ankara'da neden yenildi?

Timur doğudan geliyor. Beylerin bir kısmı onun ordugâhında, askerin bir kısmı onun mektuplarını okuyor. İstanbul'u bırakacak mısın?

Bu dosyayı oyna

I. Bayezid (Yıldırım) · Osmanlı Sultanı

Yaş42–48 (doğum 1354–1360, YAKLAŞIK)
DoğumBursa civarı · YAKLAŞIK
Saltanat13 yıldır (1389'dan beri)
Bulunduğun yerİstanbul önü, abluka ordugâhı
Elindeki güçRumeli ve Anadolu eyalet askeri, kapıkulu, Sırp ve Tatar birlikleri
RakibinEmir Timur

Ocak 1402. Sekiz yıla yakındır İstanbul'u çevreleyen ordunun başındasın. Niğbolu'da Haçlı ordusunu dağıttın (1396), Rumeli'den Kızılırmak'ın ötesine uzanan bir devlet yönetiyorsun. Adın Yıldırım. Üstüne yürüyecek kimse yok gibi.

Sorun doğudan geliyor. Timur 1400'de Sivas'ı aldı, Suriye'yi dolaştı, Bağdat'a girdi. Düşmanları kapına sığınıyor: Bağdat'ın Celayir sultanı Ahmed ve Karakoyunlu Kara Yusuf. Timur ikisinin teslimini istiyor. Bir de senin eyaletine kattığın Germiyan, Aydın ve Menteşe gibi beyliklerin topraklarını. Mektuplar gidip geliyor, dilleri sertleşiyor.

Önünde İstanbul'un surları, arkanda Anadolu'nun ordusu var. Hangisini bırakıp hangisine yüklenirsin? Biz de bu dosyada şunu soracağız: Yıldırım, Ankara'da neden yenildi?

Tarihte gerçekte ne oldu

Timur 1400'de Sivas'ı aldı; orayı yöneten Bayezid'in oğlu Ertuğrul orada öldü. Timur, Bayezid'e yolladığı mektuplarda Ahmed Celayir ile Kara Yusuf'un teslimini ve Anadolu beylerinin topraklarının iadesini istedi. Bayezid reddetti.

RİVAYET · KESİN DEĞİLMektuplaşmada iki tarafın birbirine ağır sözler yazdığı anlatılır. Tek tek hakaret cümlelerinin aslı bilinmez; mektuplaşmanın kendisi kesindir.

Bayezid 1402 baharında İstanbul üzerindeki baskıyı gevşetip ordusunu Anadolu'ya çevirdi. Ordu Rumeli ve Anadolu eyalet askerinden, kapıkulundan, Sırp despotu Stefan Lazareviç'in süvarisinden ve Tatarlardan oluşuyordu.

YAKLAŞIKOsmanlı ordusu için kaynaklar çok abartılı rakamlar verir; bugünkü tahminler çoğunlukla 40–85 bin arasındadır. Timur'un ordusu için 100–150 bin sık görülen bir aralıktır.

Bayezid ordusunu doğuya, Sivas yönüne yürüttü. Timur ise Sivas, Kayseri ve Kırşehir üzerinden Ankara'ya indi. Osmanlı ordusu hızla geri dönmek zorunda kaldı ve Ankara'ya yorgun ve susuz vardı.

RİVAYET · KESİN DEĞİLTimur'un Çubuk Çayı'nın yönünü değiştirip Osmanlı ordusunu susuz bıraktığı anlatılır. Susuzluk ve yorgunluk kaynakların ortak noktasıdır; çayın çevrilmesi ise tek bir anlatıya dayanır.

28 Temmuz 1402'de Çubuk Ovası'nda Kara Tatarlar ve Anadolu beylik askerleri Timur'a geçti. Stefan Lazareviç'in Sırp süvarisi ve yeniçeriler son ana kadar direndi. Ordu dağıldı.

Şehzadelerden Süleyman Rumeli'ye, Mehmed Amasya yönüne çekildi; İsa Bursa çevresinde güç kurmaya yöneldi. Musa babasıyla birlikte esir düştü. Mustafa sahada kayboldu ve akıbeti belirsiz kaldı.

RİVAYET · KESİN DEĞİLBayezid'in demir bir kafeste taşındığı anlatısı yüzyıllarca dolaştı. Çoğu tarihçi bunun kapalı bir tahtırevan ya da sedyeden çıkmış bir yanlış anlama olduğunu düşünür.

Timur, beylikleri eski sahiplerine iade etti, Aralık 1402'de İzmir'i aldı ve 1403 baharında Anadolu'dan ayrıldı. 1405'te Çin seferine çıkarken öldü.

YAKLAŞIKBayezid 8 Mart 1403'te Akşehir'de öldü. Ölümün sebebi hakkında kaynaklar ayrılır. Fetret Devri 1402'de başladı ve 1413'te Çamurlu Savaşı'nda Mehmed Çelebi'nin zaferiyle bitti.

Kaynaklar

Bu dosya Yıldırım Bayezid hayatının içinde de karşına çıkar.

Bu dosyayı oyna

Diğer savaş dosyaları

Küre Dedektifi · Tüm hayatlar ve dosyalar