Küre Dedektifi
Kanuni Sultan Süleyman

MOHAÇ 1526

Kanuni Sultan Süleyman: dosyayı sen yönet

Mohaç'ta Macar ordusu neden tek başına kaldı?

Ordu İstanbul'dan yola çıkıyor. Fransa Kralı esir, Macar kralı yirmi yaşında, yağmur bitmek bilmiyor. Nehirleri, köprüleri ve ovayı sen yöneteceksin.

Bu dosyayı oyna

Sultan Süleyman (Kanuni) · Osmanlı Padişahı

Yaş31
DoğumTrabzon · 1494/95 (kaynaklar ayrılır)
Tahtta6 yıldır (1520'den beri)
Bulunduğun yerİstanbul · Davutpaşa sahrası
YanındaSadrazam ve serdar Pargalı İbrahim Paşa
RakibinMacar Kralı II. Lajos

23 Nisan 1526. Davutpaşa sahrasında çadırlar sıra sıra dizili; ordu bugün yola çıkıyor. Otuz bir yaşındasın ve tahttaki altıncı yılındasın. Belgrad'ı 1521'de, Rodos'u 1522'de aldın. Sadrazamın Pargalı İbrahim Paşa, yaşıtın ve saray yıllarından arkadaşın. Yürüyüşü o yönetecek; sancak sende.

Fransa Kralı I. François geçen yıl Şubat'ta Pavia'da Habsburg ordusuna yenildi ve esir düştü. Esir kralın tarafından İstanbul'a bir elçi geldi, yardım istiyor. Cevabın bu bahar Habsburg'a karşı ordunun yürüyeceği yönünde. Seferin tek sebebi bu mektup değil; ama zamanlamasında payı olduğu söylenir.

Kuzeyde Macaristan var. Kralları II. Lajos yirmi yaşında. Belgrad düştüğünden beri sınır boyundaki kale hattı çatırdıyor; soylular birbirinin hesabını görüyor, hazine boş. Önünde bir nehir sıralaması, bir yağmur mevsimi ve bir ova uzanıyor. Biz de bu dosyada şunu soracağız: Mohaç'ta Macar ordusu neden tek başına kaldı?

Tarihte gerçekte ne oldu

Süleyman 23 Nisan 1526'da İstanbul'dan sefere çıktı. Sadrazam Pargalı İbrahim Paşa orduyu yönetti. Fransa Kralı I. François, Pavia'daki yenilgisi ve esaretinden sonra Osmanlı'dan yardım istemişti; bunun seferdeki ağırlığı tarihçiler arasında tartışılır.

Bahar yağmurları ve taşan nehirler yürüyüşü yavaşlattı. Ordu Belgrad'da Sava ve Tuna'yı aştı. Petervaradin, İbrahim Paşa'nın yönettiği kolla Temmuz'da alındı.

Osmanlı ordusu Drava'yı Ösek yakınında kurulan bir köprüyle geçti. Macar komutanlar geçişi engellemedi.

YAKLAŞIKMacar ordusu Tolna'da toplandı; başında Kalocsa Başpiskoposu Tomori Pál vardı. Kral II. Lajos yirmi yaşındaydı. Sayısı 25–30 bin civarı tahmin edilir. Osmanlı gücü için kaynaklar 50 binden 100 binin üzerine kadar rakam verir.

RİVAYET · KESİN DEĞİLZápolya János ve Hırvat-Slavon kuvvetleri savaşa yetişemedi. Bazı anlatılar Zápolya'nın bilerek geç kaldığını söyler; başkaları mesafe ve toplanma güçlüğünü gösterir.

29 Ağustos 1526'da Mohaç'ta Macar ağır süvarisi Osmanlı ön safını geri itti ama topların ve yeniçerilerin ateşine çarptı. Bali Bey ve Hüsrev Bey kanatlardan çemberi kapattı. Muharebe yaklaşık iki saat sürdü.

YAKLAŞIKMacar kaybı 14 bin ile 20 binin üzeri arasında anılır; Osmanlı kaybı için birkaç yüz ile 4 bin arası rakamlar verilir. Kaynaklar arasındaki fark büyük.

Kral II. Lajos kaçarken Csele deresinde boğuldu. Tomori Pál, Estergon Başpiskoposu ve çok sayıda din adamı ile soylu muharebede öldü. Macar tarihinde Mohaç büyük bir felaket ve yas günü olarak anılır.

Budin 10 Eylül 1526'da direnmeden teslim oldu. Süleyman Matthias Corvinus'un sarayından bazı kitapları ve üç bronz heykeli İstanbul'a götürdü; şehrin geri kalanı yağmalandı veya yandı, kaynaklar ayrılır.

Süleyman Budin'e garnizon bırakmadı ve ordu kış basmadan döndü. 11 Kasım 1526'da Zápolya János Székesfehérvár'da, Aralık'ta Habsburg Arşidükü Ferdinand Pozsony'da kral seçildi. Süleyman 1529'da Budin'i yeniden alıp Zápolya'yı tahta oturttu.

Kaynaklar

Bu dosya Kanuni Sultan Süleyman hayatının içinde de karşına çıkar.

Bu dosyayı oyna

Diğer savaş dosyaları

Küre Dedektifi · Tüm hayatlar ve dosyalar