WATERLOO 1815
Yüz Gün ve Waterloo: dosyayı sen yönet
Waterloo neden kaybedildi?
Elba'da, sana söz verilen parayı bekliyorsun. Limanda bir brik, yanında bin asker. Fransa'ya dönersen ilk karşılaşacağın ordu kendi ordun olacak.
Bu dosyayı oynaNapoléon Bonaparte · Elba hükümdarı, imparator unvanıyla
| Yaş | 45 |
|---|---|
| Doğum | Ajaccio, Korsika · 1769 |
| Sürgünde | 10 aydır (Mayıs 1814'ten beri) |
| Bulunduğun yer | Portoferraio, Elba |
| Elindeki güç | Bin kadar asker, bir brik, birkaç küçük gemi |
| Rakibin | Kral XVIII. Louis ve Viyana'da toplanan Avrupa |
Şubat 1815. Elba'dasın: Toskana kıyısının açığında, bir uçtan öbür ucuna bir günde yürünebilecek bir ada. On ay önce Fontainebleau'da tahttan çekildin. Antlaşma sana imparator unvanını, bu adayı ve Fransa hazinesinden yılda iki milyon frank bıraktı. Para gelmiyor.
Fransa'dan gelen haberler karışık. XVIII. Louis tahtta; subayların bir kısmı yarım maaşla evine gönderildi, köylü eski toprak sahiplerinin geri döneceğinden korkuyor. Viyana'da Avrupa'nın haritasını yeniden çizen kongrede seni Atlas Okyanusu'nda daha uzak bir adaya taşımanın konuşulduğu söyleniyor. Bu bir söylenti; sen ciddiye alıyorsun.
İngiliz gözcün Albay Campbell birkaç günlüğüne İtalya kıyısına geçti. Limanda Inconstant adında bir brik, yanında birkaç küçük gemi ve bin kadar asker var. Karşında otuz milyona yakın nüfuslu bir ülke, onun arkasında bütün Avrupa. Bu dosyada şunu soracağız: Waterloo neden kaybedildi; kaybedilmeseydi ne değişirdi?
Tarihte gerçekte ne oldu
Napolyon 26 Şubat 1815'te bin kadar askerle Elba'dan ayrıldı ve 1 Mart'ta Golfe-Juan'a çıktı. Kralcı Provence yerine Alpler üzerinden Grenoble'a yürüdü.
7 Mart'ta Laffrey'de, onu durdurmak için gönderilen 5. alayın taburu ateş açmadı ve ona katıldı. Aynı gün La Bédoyère 7. alayla geldi; Grenoble o gece, Lyon 10 Mart'ta ateş açılmadan alındı.
RİVAYET · KESİN DEĞİLNey'in kral karşısında Napolyon'u "demir kafeste" getireceğini söylediği aktarılır. Kesin olan, 14 Mart'ta Lons-le-Saunier'de saf değiştirdiğidir.
XVIII. Louis 19 Mart gecesi Paris'ten kaçtı; Napolyon 20 Mart akşamı Tuileries'e girdi. Viyana'daki devletler 13 Mart'ta onu kanun dışı ilan etti, 25 Mart'ta Yedinci Koalisyon'u kurdu.
22 Nisan'da Benjamin Constant'ın hazırladığı Acte additionnel yayımlandı; halkoyu sonucu 1 Haziran'daki Champ de Mai töreninde açıklandı. Katılım düşüktü (YAKLAŞIK).
15 Haziran'da ordu Charleroi'den Belçika'ya girdi. 16 Haziran'da Napolyon Ligny'de Blücher'i yendi ama dağıtamadı; Ney Quatre-Bras'ta Wellington'la berabere kaldı. D'Erlon'un kolordusu iki muharebe arasında gidip geldi ve hiçbirine katılmadı.
YAKLAŞIKKuzey Ordusu 122–128 bin kişiydi. Grouchy 17 Haziran'da 33 bin kişiyle Prusyalıların peşine gönderildi; 18 Haziran'da Wavre'da savaştı ve Waterloo'ya yetişmedi.
18 Haziran'da yağmur yüzünden saldırı 11.30 civarında başladı. Hougoumont düşmedi, d'Erlon'un hücumu İngiliz ağır süvarisiyle kırıldı, Ney'in süvari hücumları kareleri dağıtamadı. La Haye Sainte 18.30 civarında düştü. Prusyalılar öğleden sonra Plancenoit'ya, akşam Wellington'ın soluna ulaştı; 19.30'daki Muhafız hücumu geri püskürtülünce ordu çözüldü.
YAKLAŞIKWaterloo'da Fransız kaybı 25 bin ölü ve yaralı ile 8 bin kadar esir; Wellington'ın kaybı 17 bin, Prusya kaybı 7 bin kadardır.
Napolyon 22 Haziran'da oğlu lehine ikinci kez tahttan çekildi. Geçici hükümetin başına Fouché geçti. Napolyon 3 Temmuz'da Rochefort'a vardı ve 15 Temmuz'da Bellerophon'a çıkıp İngilizlere teslim oldu. Ekim'de St. Helena'ya götürüldü.
OSMANLIAynı bahar, 23 Nisan 1815'te Sırbistan'da İkinci Sırp Ayaklanması başladı. Viyana Kongresi'nde Osmanlı temsil edilmedi ve kongrenin kararları Osmanlı topraklarının güvencesini içermedi.
Kaynaklar
- Emmanuel de Las Cases, Mémorial de Sainte-Hélène (1823; Napolyon'un kendi anlatısı, ihtiyatla)
- Fleury de Chaboulon, Yüz Gün anıları
- Wellington'ın 19 Haziran 1815 tarihli raporu (Waterloo Dispatch)
- Andrew Roberts, Napoleon the Great (2014)
- Peter Hofschröer, 1815: The Waterloo Campaign (1998–99)
- Alessandro Barbero, The Battle: A New History of Waterloo (2003)
- Gregor Dallas, 1815: The Roads to Waterloo (1996)
- Emmanuel de Waresquiel, Fouché (2014)
Bu dosya Napolyon hayatının içinde de karşına çıkar.
Bu dosyayı oynaDiğer savaş dosyaları
- Cezzar Ahmed PaşaAKKA 1799
- Yıldırım BayezidANKARA 1402
- I. ElizabethARMADA 1588
- Cevat Paşa18 MART 1915
- Çaldıran 1514ÇALDIRAN 1514
- Selahaddin EyyubiHITTİN 1187
- Müezzinzade Ali PaşaİNEBAHTI 1571
- II. MehmedİSTANBUL 1453
- Halil PaşaKUT 1916
- Alp ArslanMALAZGİRT 1071
- Mansa MusaKAHİRE 1324
- Mercidabık 1516MERCİDABIK 1516
- Kanuni Sultan SüleymanMOHAÇ 1526
- NapolyonRUSYA 1812
- Niğbolu 1396NİĞBOLU 1396
- Jeanne d'ArcORLÉANS 1429
- BabürPANİPAT 1526
- İkinci Panipat 1556PANİPAT 1556
- Plevne 1877PLEVNE 1877
- Barbaros Hayreddin PaşaPREVEZE 1538
- Tokugawa IeyasuSEKİGAHARA 1600
- Varna 1444VARNA 1444
- Kara Mustafa PaşaVİYANA 1683
- Zigetvar 1566ZİGETVAR 1566