1412 dolayı – 1431

Jeanne d’Arc olarak yaşa

Meuse kıyısında bir köylü kızı, kralını taç giymeye götürür mü? Götürmeyebilir de; köyde kalır, evlenir, yaşlanır.

Domrémy’de, Lorraine ile Champagne arasındaki bir sınır köyünde, bir çiftçinin kızı olarak başlıyorsun. Ülkenin yarısı İngiliz ve Burgonya elinde. Önünde bir bahçe, bir kilise, bir yol ve on dokuz ya da altmış yıl var.

Bu hayatı oyna

Jeanne d’Arc · Domrémy’li bir çiftçi kızı; sonradan La Pucelle (Bakire)

Doğum	1412 dolayı (YAKLAŞIK) · Domrémy, Meuse kıyısı
Baba	Jacques d’Arc, toprak sahibi bir çiftçi; köyün ileri gelenlerinden
Anne	Isabelle de Vouthon, "Romée" diye anılır (1458’de öldü)
Kardeşler	Jacquemin, Jean, Pierre ve Catherine
Okuma yazma	Bilmezdi; mektuplarını yazdırdı, birkaçının altında adı var
Tarihteki ömrü	19 yıl dolayı (Rouen, 30 Mayıs 1431)

Bu dosyada Jeanne d’Arc’ın bütün hayatını yaşayacaksın. Domrémy’de altı yaşında bir köylü kızı olarak başlıyorsun. Doğum yılını onun 1431’de mahkemeye söylediği "on dokuz yaş kadar" cevabından geriye saydım; 6 Ocak tarihi tek bir mektuba dayanıyor.

Elimizde iki dava kaydı var. Birinde Jeanne kendi sözleriyle konuşuyor: onu yakmaya karar veren mahkemenin önünde. Ötekinde, yirmi beş yıl sonra, köyünden komşuları, silah arkadaşları ve papazları onu anlatıyor. Sesleri kendisinden dinleyeceğiz. Ne olduklarına karar vermek bu dosyanın işi değil.

Tarihteki Jeanne’ın yolu Vaucouleurs’den Chinon’a, Orléans’a, Reims’e, sonra Compiègne’e ve Rouen’a gider; on dokuz yaşında biter. Senin yolun Domrémy’de bir mutfakta, bir manastırın avlusunda ya da kimsenin adını bilmediği bir kasabada da bitebilir; bazıları altmış yıl sürer. Gerçek Jeanne o yıl ne yaptıysa yandaki sütunda akacak.

Tarihte gerçekte ne oldu

YAKLAŞIKJeanne 1412 dolayında Domrémy’de doğdu. 1431’de yaşını "on dokuz kadar" diye verdi. 6 Ocak tarihi, Perceval de Boulainvilliers’nin 1429 tarihli bir mektubuna dayanır (RİVAYET).

KENDİ ANLATIMIOn üç yaşında, babasının bahçesinde ilk sesi duyduğunu, sonra seslerin Aziz Mikail, Azize Katerina ve Azize Margarita olduğunu söyledi. Bu dosya seslerin ne olduğu konusunda bir hüküm vermez; elimizde yalnızca onun sözleri var.

1428’de ve Ocak 1429’da Vaucouleurs kaptanı Baudricourt’a gitti; Şubat 1429’da altı adamla Chinon’a yollandı. Dauphin’le görüştü, Poitiers’de sorgulandı.

29 Nisan 1429’da Orléans’a girdi; 8 Mayıs’ta kuşatma kalktı. Haziran’da Jargeau, Meung, Beaugency ve Patay geldi. 17 Temmuz’da VII. Charles Reims’te taç giydi.

8 Eylül 1429’da Paris saldırısında yaralandı; saldırı kralın emriyle durduruldu. Aralık 1429’da kendisi ve ailesi soyluluk aldı.

23 Mayıs 1430’da Compiègne önünde Burgonyalılara esir düştü. Beaurevoir’da kuleden atladı. Kasım 1430’da 10.000 livre karşılığında İngilizlere verildi.

Beauvais piskoposu Pierre Cauchon’un yönettiği dava 9 Ocak 1431’de açıldı. 24 Mayıs’ta Saint-Ouen’de yemin metnini imzaladı, 28 Mayıs’ta yeniden erkek giysisi içinde bulundu, 30 Mayıs 1431’de Rouen’da yakıldı.

1450’de başlayan soruşturmalar 1455–56’da Papa’nın yetkisiyle bir yeniden yargılamaya döndü. 7 Temmuz 1456’da 1431 kararı hükümsüz ilan edildi. Jeanne 1909’da kutsanmış, 1920’de aziz ilan edildi.

TEMSİLİÇapalar dışındaki olayların hepsi temsilîdir: o çağda Lorraine’de bir köylü kızının, bir ordunun yanındaki bir kadının ya da bir esirin başına gelebilecek şeyler. Köyde kalan, evlenen, manastıra giren, kaçan ya da zindanda yaşlanan Jeanne’ların hiçbiri tarihte yaşanmadı.

Kaynaklar

Rouen mahkûmiyet davası tutanağı (1431), P. Tisset ve Y. Lanhers yayını
Yeniden yargılama davası tanıklıkları (1455–56), P. Duparc yayını
Jules Quicherat, Procès de condamnation et de réhabilitation de Jeanne d’Arc (1841–49)
Siméon Luce, Jeanne d’Arc à Domremy (1886)
Régine Pernoud & Marie-Véronique Clin, Joan of Arc: Her Story (1986)
Colette Beaune, Jeanne d’Arc (2004)
Helen Castor, Joan of Arc: A History (2014)

Bu hayattaki derin savaş dosyaları